Środowisko graficzne to grupa programów, które współgrają ze sobą. Stanowi alternatywę dla konsolowego trybu pracy na komputerze. W odróżnieniu od konsoli, gdzie wpisywane są komendy, tutaj użytkownik ma większe pole manewru. Zwykle aplikacje uruchamiają się w oknach, w których pracujemy z użyciem klawiatury i myszy. Polecenia są ukryte pod elementami interakcyjnymi (widgetami).
Najważniejsze środowiska graficzne
GNOME -( ang. GNU Network Object Model Environment) - środowisko graficzne oparte na systemie X Window. Prace nad GNOME rozpoczęły się w sierpniu 1997 roku, w celu utworzenia alternatywy dla starszego KDE. W odróżnieniu od KDE opiera się na bibliotece GTK+. Większość aplikacji tego środowiska zostało napisanych w C, lecz możliwe jest tworzenie programów w innych językach.
Oficjalna strona: http://gnome.org/
KDE - (z ang. K Desktop Environment) - linuksowe GUI oparte środowisku X-Window, używający bibliotek QT. Jest to projekt wolno-programowy, przy której realizacji pracują społeczeństwo KDE. Obok GNOME jest to najbardziej doceniany i używany pulpit w różnego rodzaju dystrybucjach.
Pierwsze prace nad KDE rozpoczęły się w roku 1996

Oficjalna strona: http://www.kde.org/
XFCE - środowisko graficzne dla systemów uniksowych, wzorowane na CDE. Pierwotnie, Xfce bazowało na XForms (Xfce, to akronim XForms Common Environment[1]), jednakże po przepisaniu kodu źródłowego środowisko przestało bazować na tej bibliotece. Obecnie bazuje na bibliotece GTK+.
Oficjalna strona: http://www.xfce.org/
FluxBox - to bazujący na Blackboksie i będący z nim kompatybilny pod względem tematów minimalistyczny menedżer okien dla X Window System. Cechuje go szybkość oraz bardzo niskie zużycie pamięci. Jego konfiguracja polega na edycji tekstowych plików konfiguracyjnych.
Oficjalna strona: http://fluxbox.sourceforge.net/
Instalacja
I. Ubuntu
W tym systemie instalacja dowolnych środowisk graficznych przebiega w sposób nadzwyczaj prosty. Domyślnie po instalacji w Ubuntu znajdziemy jedynie GNOME - jak wiadomo gusta są różne, tak więc jeśli komuś odpowiada np. KDE jego instalacje przeprowadzi wydając z konsoli polecenie:
sudo apt-get install kubuntu-desktop analogicznie do poprzedniego, XFCE instalujemy wpisując:
sudo apt-get install xubuntu-desktop Fluxbox:
sudo apt-get install fluxbox oraz WMaker:
sudo apt-get install wmaker - środowisko graficzne możemy zmieniać, używając sesja -> zaznaczamy odpowiednie środowisko, po wylogowaniu się
- po instalacji dodatkowych środowisk graficznych pomocna okazuje się niewielka aplikacja Usplash Switcher. :)
II. Debian
Chcąc skorzystać z KDE, zalogowani na konto roota wydajemy polecenie:
apt-get install kde lub
aptitude install kde.
Inne środowiska instalujemy analogicznie do poprzedniego, a więc:
apt-get install lub
aptitude install:
* gnome
* xfce4
* fluxbox
* nlightenment
III. Fedora
W Fedorze domyślnym środowiskiem graficznym jest wielbione przez wielu GNOME. Z instalacją np. KDE oczywiście problemów także nie będzie. K Desktop Environment instalujemy (oczywiście będąc zalogowany jako root) wydając polecenie:
yum groupinstall KDE
Bez problemu można domyśleć się że instalacja XFCE odbywa się bardzo podobnie. Wystarczy wpisać w konsoli:
yum groupinstall XFCE
Inne środowiska, np. Fluxbox będzie trzeba pobrać z ich oficjalnych stron. Ze znalezieniem odpowiednich pakietów RPM nie powinno być jednak problemu. Przykładowo aby zainstalować Fluxboxa z witryny Fluxbox.org pobieramy binarną paczkę dla Fedory. Po ściągnięciu na dysk wybranego pakietu instalujemy go klikając na niego dwukrotnie.
IV. Mandriva
Aby zainstalować nowe środowisko graficzne w Mandrivie musisz mieć dobrze skonfigurowane repozytoria. A następnie w konsoli jako root wpisz urpmi, spację oraz nazwę pakietu odpowiedzialnego za środowisko.
Np:
urpmi task-xfce
Lista dostępnych środowisk:
| środowisko | nazwa pakietu |
| Gnome | task-gnome |
| minimalistyczna wersja Gnome | task-gnome-minimal |
| KDE | task-kde |
| XFCE | task-xfce |
| minimalistyczna wersja XFCE | task-xfce-minimal |
| Enlightment (E17) | e |
| IceWM | icewm |
| IceWM kompatybliny z Gnome | icewm-gnome |
| minimalistyczna wersja IceWM | icewm-light |
| FVWM | fvwm |
| Fluxbox | fluxbox |
Oczywiście środowisk jest więcej; aby wygodnie przeglądnąć wszystkie pakiety związane z tematem otwórz mcc (Centrum Sterowania Mandriva Linux), wybierz "Przegląd oprogramowania" i zakładkę "Pulpit graficzny".
Po instalacji należy się wylogować i przy ponownym logowaniu wybrać środowisko z menu w lewym dolnym rogu ekranu.
V. Gentoo
Jak można się domyśleć w Gentoo środowiska graficzne doinstalowujemy za pomocą narzędzia Emerge. Tak więc np. aby zrobić to z środowiskiem XFCE4 wydajemy polecenie:
emerge -avt xfce4
Dodatkowe informacje znajdziemy w obszernej dokumentacji tego systemu - KDE, XFCE
VI. Slackware
Dla systemu Slackware została przygotowana specjalna wersja GNOME o nazwie Dropline. Pobrać można ją z oficjalnej strony w postaci standardowych pakietów .tgz. Środowisko to bezproblemowo zainstalujemy też korzystając z dropline-installer, który sam pobierze z Sieci niezbędne pakiety. Dropline można także zainstalować z płyty DVD z systemem Slackware gdzie powinny znajdować odpowiednie elementy.
W prosty sposób dodatkowe środowiska graficzne można również zainstalować korzystając z narzędzia slapt-get (oraz nakładki graficznej gslapt) obsługującego zależności i ułatwiające instalacje pakietów.
Upiększanie środowiska graficznego
Chcąc być oryginalnym, a także ze względu na wygodę pracy i estetykę pulpitu wiele osób decyduje się zainstalować w swoim systemie dodatkowe motywy, tapety, zestawy ikon itd. Największa aktualnie baza różnego rodzaju ikon, tapet, themesów znajduje się na stronach http://gnome-look.org/ (dla GNOME), http://kde-look.org/ (dla KDE) oraz http://xfce-look.org/ (oczywiście dla XFCE).
Instalacja tego typu 'bajerów' nie jest na szczęście zbyt trudna. Przykładowo chcąc wzbogacić swój system (np. Ubuntu, wyposażone w GNOME) o nowy themes z menu na gnome-look wybieramy GTK 2.x po czym klikamy na interesujący nas motyw. Po pobraniu i zapisaniu na naszym komputerze pliku .tar.gz z themesem przechodzimy do System->Preferencje->Wygląd (lub Motywy, w zależności od wersji systemu) w menu GNOME. Klikamy zainstaluj i wybieramy pobrany wcześniej plik z motywem.
W KDE zainstalowanie nowego tematu również nie powinno sprawić problemu. Ściągamy wybrany motyw w postaci, jak poprzednio .tar.gz. Wypakowujemy archiwum poleceniem:
tar xvf nazwa-archiwum.tar.gz
i przenosimy je do odpowiedniego katalogu:
mv nazwa-katalogu-z-themesem /usr/share/themes
Następnie z Menu K wybieramy Panel Sterowania -> Appearance & Themes -> Theme Manager i wybieramy Install New Theme gdzie wskazujemy lokalizację naszego motywu, a konkretniej plik z rozszerzeniem .kth.
Efekty 3D
Środowiska te dają do użytku ładne i praktyczne środowisko pracy. Ale brakuje tam zapierających dech w piersiach efektów 3D. Dlatego napisano alternatywne menedżery okien, które dadzą nam płynne animacje zanikania i pojawienia się okna czy wirtualne pulpity, na których możemy mieć uruchomione zupełnie inne aplikacje. Najważniejsze z nich to:
- Compiz - menedżer stworzony z myślą o wykorzystaniu potencjału XGL. Ma kod napisany tak, aby minimalnie używał procesor, skupiając się na karcie graficznej. W marcu 2007 przestał być rozwijany
- Beryl - menedżer okien wywodzący się z menedżera Compiz. W marcu 2007 roku połączył się z Compizem. Projekt nie jest już rozwijany, ale pozostaje stabilnym i wydajnym menedżerem
- Compiz-Fusion - menedżer powstały z fuzji projektów Beryl i Compiz, wciąż pozostaje niestabilny
Autorzy i źródła:
Wikipedia
Linux.pl
Artykuł ten jest rezultatem wspólnej pracy użytkowników naszej Wiki. Was również zapraszamy do rozwijania tego hasła.